Αναζήτηση
  • Dimitris Panokostas

Βελονισμός και γονιμότητα


Πώς ο βελονισμός βελτιώνει τη γονιμότητα;


Ο βελονισμός βοηθά στην γονιμοποίηση γιατί επεμβαίνει στην:

  • Ρύθμιση των ορμονών αναπαραγωγής

  • Αύξηση της αιματικής ροής στις ωοθήκες και άρα στη βελτίωση της ποιότητας του ενδομητρίου

  • Αύξηση αποτελεσματικότητας της IVF και μείωση παρενεργειών λόγω:

  • Πρόκλησης ωορρηξίας

  • Βελτίωσης της ποιότητας των ωαρίων

  • Καλύτερης αιμάτωσης του ενδομητρίου κατά την εμβριομεταφορά

  • Μείωσης τονικότητας της μήτρας με συνέπεια μικρότερη χρήση γοναδοτροπίνων

  • Μείωσης του άλγους κατά την ωοληψία

  • Μείωσης του στρες

  • Ενδυνάμωση του ανοσοποιητικού συστήματος

  • Βελτίωση της ποσότητας, της κινητικότητας και της μορφολογίας των σπερματοζωαρίων

Ποια είναι τα δεδομένα;

Τα δεδομένα για τον τρόπο δράσης του βελονισμού στη βελτίωση της γονιμότητας των γυναικών αφορούν:

  • Την υποστήριξη του νευροενδοκρινικού άξονα υποθάλαμος-υπόφυση-ωοθήκες (HPOA). Ο βελονισμός προάγει την απελευθέρωση β-ενδορφινών στον εγκέφαλο που με τη σειρά τους ρυθμίζουν την έκκριση GnRH από τον υποθάλαμο, FSH από την υπόφυση, οιστρογόνων και προγεστερόνης από τις ωοθήκες (Chen 1997, Anderson 2007)

  • Τη βελτίωση των παραγόντων που οδηγούν σε υπογονιμότητα (πολυκυστικές ωοθήκες, διαταραχή των ενδοκρινικών ορμονών) (Stener-Victorin 2000)

  • Την καλύτερη ανταπόκριση των ωοθυλακίων στις γοναδοτροπίνες μέσω ρύθμισης των υποδοχέων της FSH (Jin 2009)

  • Τη διέγερση της ωορρηξίας (Jin 2009) και την απελευθέρωση καλύτερης ποιότητας ωαρίων (Magarelli 2005, Chen2009)

  • Την υποστήριξη της ενδοκρινικής λειτουργίας του ωχρού σωματίου (corpus luteum) απαραίτητης για την έναρξη και διατήρηση της εγκυμοσύνης (Huang 2009)

  • Τη μείωση του στρες με τα επίπεδα κορτιζόλης και προλακτίνης να τείνουν σε πιο φυσιολογικά δυναμικά (Anderson 2007, Magarelli2009)

  • Αύξηση της αιμάτωσης της μήτρας (ανασταλτική δράση στον αγγείο-συσπαστικό τόνο του συμπαθητικού) και ως εκ τούτου καλύτερες συνθήκες στο ενδομήτριο για πιθανή εμφύτευση του γονιμοποιημένου ωαρίου (Stener-Victorin1996, Anderson 2007, Ho 2009)

Αντιμετώπιση της υπογονιμότητας με βελονισμό


‘Οπως αποτυπώνεται σε πρόσφατη μελέτη από τις ΗΠΑ (Domar 2012) το 30% των γυναικών σε πρόγραμμα εξωσωματικής γονιμοποίησης, ένα μήνα πριν την έναρξη του κύκλου, επιλέγουν και λαμβάνουν συνεδρίες βελονισμού. Αντίστοιχα, κατά τη διάρκεια της εμβρυομεταφοράς βελονισμό κάνει το 47% των γυναικών.


Τα τελευταία δέκα χρόνια, ο ιατρικός βελονισμός εφαρμόζεται στην δυτική ιατρική ως πρωταρχική ή συμπληρωματική θεραπεία σε διάφορα γυναικολογικά προβλήματα. Μερικά από αυτά, σύμφωνα με τον Παγκόσμιο Οργανισμό Υγείας αφορούν την δυσμηνόρροια, το σύνδρομο πολυκυστικών ωοθηκών, την προσπάθεια εξωσωματικής γονιμοποίησης κ.α.


Πιο συγκεκριμένα, υπάρχουν πολλές βιβλιογραφικές αναφορές στην εφαρμογή του βελονισμού για τη βελτίωση της γυναικείας υπογονιμοτητας μέσω της δράσης του στο νευρικό / ενδοκρινικό σύστημα. Στόχος της θεραπείας είναι η διαδικασία της ωορρηξίας, το σύνδρομο πολυκυστικών ωοθηκών, η δυσλειτουργία του άξονα υποθάλαμος – υπόφυση - ωοθήκες, η χαμηλή ροή στις αρτηρίες της μήτρας καθώς και η διαδικασία της εξωσωματικής γονιμοποίησης. Επίσης, κάποιες εργασίες αφορούν την αντρική υπογονιμότητα αναφέροντας ότι ο βελονισμός μπορεί να βοηθήσει την κινητικότητα των σπερματοζωαρίων και γενικότερα την ποιότητα του σπέρματος.


Η αντιμετώπιση της υπογονιμότητας με ενσωμάτωση του βελονισμού σε πρωτόκολλα που βρίσκονται στην αιχμή της τεχνολογίας και της επιστήμης (IVF/ ICSI) έχει επιφέρει σημαντικά οφέλη σε πολλαπλά επίπεδα:

  • Η ένταξη του βελονισμού δίνει στη γυναίκα μια αίσθηση ελέγχου και συμμετοχής σε ένα πρόγραμμα που κατά τα λοιπά είναι κλινικά και εργαστηριακά απολύτως καθορισμένο

  • Ο βελονισμός δεν έχει παρενέργειες και δεν επιδρά αρνητικά στην έκβαση της κύησης

  • Οι συμμετέχοντες ωφελούνται από την αντιστρεσογόνο και χαλαρωτική δράση του βελονισμού

  • Ο βελονισμός βελτιώνει κατά 15%( 5%-23%) τα ποσοστά εγκυμοσύνης κάθε κύκλου IVF. (Paulus 2002, Smith 2006, Westergaard 2006,Dieterle 2006, Benson 2006, Johnson 2006, Magarelli 2004-2007, Udoff 2007, Zheng 2012)

  • Μειώνει τα ποσοστά αποβολής και έκτοπης κύησης (Magarelli 2007)

  • Αυξάνει το ποσοστό γεννήσεων παιδιών (Manheimer 2008, Cheong 2008, Kong 2009, Stener-Victorin1999/2011)

Ποια είναι η διαδικασία;


Η διαδικασία της θεραπείας βελονισμού περιλαμβάνει αρχική συνέντευξη με το ζευγάρι όπου γίνεται η λήψη ιστορικού και η ενημέρωση του για το πρωτόκολλο που θα ακολουθηθεί. Εφαρμόζονται βελόνες πολύ λεπτές, μιας χρήσεως. Τοποθετούνται με ειδική τεχνική ώστε να μην ενοχλείται ο ασθενής κατά την ένθεση τους. Τα σημεία που επιλέγονται είναι σύμφωνα με διεθνή πρωτόκολλα που έχουν χρησιμοποιηθεί και σε ιατρικές εργασίες. Δεν υπάρχουν παρενέργειες.


Δημήτρης Πανοκώστας

MD, Medical Acupuncture


Βιβλιογραφικές αναφορές

  • Chen B-Y et al. Relationship between blood radioimmunoreactive beta-endorphin and hand skin temperature during the electro- acupuncture induction of ovulation. Acu and Electrotheres, Int J 1991;16:1-5

  • J Pei et al, Fertility Sterility 84: 141-147, 2005

  • Paulus et al. Influence of acupuncture on the pregnancy rate in patients who undergo assisted reproduction therapy. Fertil Steril 2002;77(4):721-24

  • Stener-Victorin et al. 1996; EA and uterine blood flow impedance

  • Stener – Victorin et al , Human Reprod 1999, 2003, 2005

  • S Siterman, Archives of Andrology, 39:155-161,1997

  • Quintero et al. A randomized, controlled, double-blind, crossover study evaluating acupuncture as an adjunct to IVF. Fertil Steril 2004;81 (supp 3):11-12